Biophilic design to koncepcja, która zyskuje na popularności w projektowaniu wnętrz, zwłaszcza w kontekście przestrzeni mieszkalnych. Choć termin ten może brzmieć nieco technicznie, jego istota jest prosta i naturalna – chodzi o projektowanie przestrzeni w sposób, który nawiązuje do natury i wzmacnia więź człowieka z otaczającym środowiskiem. W architekturze i projektowaniu wnętrz biophilic design stał się odpowiedzią na rosnącą potrzebę kontaktu z naturą, zwłaszcza w miastach, gdzie przestrzeń zielona często jest ograniczona, a uważność na to zagadnienie jest wśród inwestorów bardzo zauważalna, jak wspomina projektant wnętrz Katarzyna Pastuszyńska – Kaczyńska.
Idea biophilic design nie jest nowa. Jej korzenie sięgają lat 60. XX wieku, kiedy to amerykański biolog Edward O. Wilson zaprezentował teorię „biophilii”. Edward O. Wilson to amerykański biolog, jeden z najwybitniejszych naukowców XX wieku, który zasłynął swoimi badaniami nad ekologią. Wilson jest autorem ponad 30 książek, w tym klasycznego dzieła „The Diversity of Life” oraz „Biophilia”. Jego prace koncentrowały się na badaniu różnorodności biologicznej, relacji między człowiekiem a naturą oraz zachowań społecznych.
Wilson nie był bezpośrednio twórcą biophilic design w sensie projektowania przestrzeni, ale jego teoria stała się fundamentem dla rozwoju tej koncepcji w architekturze i urbanistyce. Dzięki niemu zrozumiano, jak głęboko zakorzenione w nas jest pragnienie bliskiego kontaktu z naturą i jak ważne jest, aby przestrzenie, w których żyjemy i pracujemy, sprzyjały temu kontaktowi.
Zgodnie z nią, człowiek ma wrodzoną tendencję do przywiązywania się do natury i doświadczania głębokiej potrzeby kontaktu z nią. Wilson twierdził, że nasze umysły są zaprojektowane tak, by odbierać i reagować na naturę w sposób, który sprzyja zdrowiu i dobrostanowi. W kontekście projektowania, oznacza to dążenie do wprowadzania naturalnych elementów do naszych przestrzeni życiowych, co w efekcie przyczynia się do poprawy jakości życia, samopoczucia i zdrowia psychicznego.
Biophilic design to nie tylko trend, to filozofia, która integruje przyrodę z architekturą, zarówno w wymiarze estetycznym, jak i funkcjonalnym. Współczesne wnętrza, które wykorzystują zasady biophilic design, starają się tworzyć przestrzenie, które są pełne naturalnego światła, roślinności, naturalnych materiałów oraz innych elementów przyrody. Takie wnętrza nie tylko lepiej wyglądają, ale również poprawiają jakość powietrza, wpływają na nastrój oraz pomagają w relaksacji i redukcji stresu.
Przykładami biophilic design mogą być przestrzenie, które angażują zmysły poprzez elementy takie jak żywe rośliny, akwaria, naturalne drewno, kamień czy woda. Rośliny, zarówno te dużych rozmiarów, jak i drobne zioła czy pnącza, wprowadzają do wnętrz estetykę, oczyszczają powietrze, wpływają korzystnie na zdrowie. Stosowane są akcenty z naturalnych materiałów – drewno w postaci mebli, podłóg z drewnianego naturalnego parkietu czy desek, paneli ściennych, kamień naturalny.
Kolejnym istotnym elementem w biophilic design jest światło naturalne, które poprzez duże okna, świetliki lub odpowiednie rozmieszczenie otworów w konstrukcji, staje się kluczowym elementem wnętrza, nie tylko w aspekcie wizualnym, ale i zdrowotnym. Zwiększa ono poziom witaminy D, reguluje rytm dobowy, poprawia nastrój. Projekt wnętrza zyskuje na wartości, jeżeli realizowany jest w inwestycji dobrze, świadomie doświetlonej światłem naturalnym – zauważa projektant wnętrz Katarzyna Pastuszyńska – Kaczyńska.
Ważnym aspektem biophilic design jest również projektowanie przestrzeni z myślą o akustyce – na przykład poprzez wprowadzenie elementów, które poprawiają jakość dźwięków w pomieszczeniu, takich jak źródła wodne, które nie tylko wprowadzają element natury, ale również redukują hałas z zewnątrz.
Z biophilic design można spotkać się także w projektach, które integrują przestrzenie mieszkalne z otoczeniem – np. poprzez duże tarasy, ogródki na balkonach, przez wykorzystanie technik, które pozwalają na stworzenie mikroklimatu w pomieszczeniu, sprzyjającego odpoczynkowi.
W świecie, w którym spędzamy coraz więcej czasu w zamkniętych przestrzeniach, z dala od natury, biophilic design staje się odpowiedzią na potrzebę przywrócenia harmonii między człowiekiem a jego naturalnym środowiskiem. Wprowadzenie elementów natury do wnętrz nie tylko wpływa na samopoczucie, ale także może poprawić, koncentrację, a także zmniejszyć poziom stresu. Badania wykazują, że kontakt z naturą ma pozytywny wpływ na zdrowie psychiczne, obniżając poziom kortyzolu, hormonu stresu, oraz wspomagając procesy regeneracyjne organizmu.
Projektowanie biophilic oznacza również dbałość o zrównoważony rozwój. Współczesne podejście do tej filozofii uwzględnia nie tylko estetykę, ale i ekologiczną odpowiedzialność. Dlatego tak ważne jest wykorzystywanie materiałów odnawialnych, energooszczędnych technologii, a także projektowanie przestrzeni, które promują efektywne gospodarowanie zasobami.
Przykłady współczesnych realizacji biophilic design można znaleźć w wielu nowoczesnych biurach, hotelach czy przestrzeniach mieszkalnych. W mieszkaniach prywatnych coraz częściej inwestorzy decydują się na wprowadzanie większych skupisk roślin doniczkowych, naturalnych materiałów oraz większych przeszkleń, które łączą wnętrze domowe z naturą. W Looms dokładamy starań, aby jak największy procent użytych materiałów w projekcie był pochodzenia naturalnego, wspomina projektant wnętrz Katarzyna Pastuszyńska – Kaczyńska. Dbamy, aby wspólna analiza projektu była świadomym procesem pomiędzy projektantem, a inwestorem. Potrzeby inwestora są najważniejsze, zaznacza projektant wnętrz Katarzyna Pastuszyńska – Kaczyńska.
Biophilic design to zatem więcej niż tylko trend – to filozofia, która może realnie poprawić jakość życia, dając możliwość codziennego obcowania z naturą, nawet w miejskim środowisku. W projektowaniu wnętrz mieszkalnych warto zwrócić uwagę na te elementy, które pozwalają na stworzenie przestrzeni, w której człowiek czuje się komfortowo, zdrowo i naturalnie.
